Viêm họng cấp là một trong những tình trạng sức khỏe phổ biến mà nhiều người gặp phải gây ra cảm giác khó chịu. Mặc dù thường không nghiêm trọng và có thể tự khỏi, nhưng viêm họng cấp nếu không được điều trị đúng cách có thể dẫn đến những biến chứng không mong muốn. Trong bài viết này, cùng Nha khoa Quốc tế Phú Hoà tìm hiểu chi tiết về viêm họng cấp, nguyên nhân gây ra bệnh, các triệu chứng và biện pháp điều trị hiệu quả để bạn và gia đình phòng ngừa và ứng phó với tình trạng này.
Viêm họng cấp là gì?
Viêm họng cấp là gì? Đây là một tình trạng viêm nhiễm ảnh hưởng đến niêm mạc họng thường xảy ra đột ngột và kéo dài trong một khoảng thời gian ngắn. Người mắc bệnh thường cảm thấy đau rát tại vùng họng, khó chịu khi nuốt thức ăn hay nước uống.
Tình trạng viêm họng cấp chủ yếu xảy ra do nhiễm trùng virus hoặc vi khuẩn, nhưng cũng có thể bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài như ô nhiễm môi trường, khói thuốc lá hay dị ứng. Khi gặp phải viêm họng cấp, khả năng làm việc và sinh hoạt hàng ngày của người bệnh có thể bị suy giảm đáng kể.
Tìm hiểu sâu về viêm họng cấp
Khi niêm mạc họng bị viêm, toàn bộ hệ thống hô hấp trên có thể bị ảnh hưởng. Viêm họng cấp thường đi kèm với các triệu chứng khác như sốt, đau đầu và ho khan gây khó chịu cho người bệnh. Đặc biệt, nó có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Mặc dù viêm họng cấp thường tự khỏi sau vài ngày nhưng sự chủ quan trong việc chăm sóc sức khỏe có thể dẫn đến các biến chứng như viêm amidan, viêm tai giữa hoặc thậm chí là nhiễm trùng huyết. Điều đáng chú ý là nếu nguyên nhân gây viêm họng là do vi khuẩn thì cần sử dụng kháng sinh để ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn.
Nguyên nhân gây viêm họng cấp
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm họng cấp nhưng chủ yếu tập trung vào ba loại chính: nhiễm trùng virus, nhiễm trùng vi khuẩn và các tác nhân khác.
Nhiễm trùng virus
Virus là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra viêm họng cấp. Các loại virus như adenovirus, rhinovirus hay virus cúm rất dễ dàng lây lan từ người này sang người khác qua đường hô hấp.
Virus xâm nhập vào cơ thể, tấn công niêm mạc họng và gây ra tình trạng viêm, sưng đỏ. Người bệnh thường cảm thấy đau họng, khàn tiếng và khó nuốt. Thông thường, viêm họng do virus sẽ tự khỏi mà không cần can thiệp y tế, nhưng vẫn cần theo dõi để tránh các biến chứng.
Nhiễm trùng vi khuẩn
Bên cạnh virus, vi khuẩn cũng là một trong những nguyên nhân chính gây ra viêm họng cấp. Streptococcus nhóm A (GAS) là loại vi khuẩn phổ biến nhất dẫn đến viêm họng hạch có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng hơn so với viêm họng do virus.
Nếu viêm họng do vi khuẩn không được điều trị kịp thời bằng kháng sinh, nó có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm amidan, viêm cầu thận hoặc thậm chí nhiễm trùng huyết.
Các tác nhân khác
Ngoài virus và vi khuẩn, có nhiều yếu tố bên ngoài cũng có thể góp phần gây ra viêm họng cấp. Ví dụ, khói thuốc lá không chỉ gây kích ứng cho niêm mạc họng mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ở các thành phố lớn, cũng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus phát triển.
Điều thú vị là một số yếu tố như dị ứng phấn hoa, bụi bẩn hay thực phẩm cũng có thể gây ra viêm họng. Những người có tiền sử viêm xoang mãn tính cũng cần đặc biệt cẩn thận vì dịch nhầy có thể chảy xuống họng, gây kích ứng và viêm nhiễm.
Xem thêm: Nhổ răng sâu giá bao nhiêu tiền? Quy trình, lưu ý cần biết
Triệu chứng của viêm họng cấp
Triệu chứng của viêm họng cấp thường đa dạng và có thể thay đổi tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Dưới đây là một số triệu chứng phổ biến:
Đau họng
Đau họng là triệu chứng điển hình nhất của viêm họng cấp. Cảm giác đau có thể xuất hiện đột ngột và trở nên nghiêm trọng hơn khi nuốt.
Nhiều người mô tả cảm giác đau như bị xát hoặc rát khiến ăn uống trở nên khó khăn. Đau họng có thể kèm theo dấu hiệu sưng đỏ bên trong họng, và đôi khi có thể thấy mủ trên amidan.
Khó nuốt
Khó nuốt là một triệu chứng phổ biến khác. Sự viêm sưng của niêm mạc họng làm cho việc nuốt trở nên đau đớn và khó khăn hơn bao giờ hết. Nhiều người bệnh thường cảm thấy như có vật cản trong họng, khiến họ tránh né việc ăn uống. Điều này có thể dẫn đến tình trạng mất nước hoặc thiếu dinh dưỡng nếu kéo dài quá lâu.
Khàn tiếng
Khàn tiếng cũng là một triệu chứng thường gặp khi dây thanh âm bị viêm gây ra khó khăn khi nói chuyện và đôi khi người bệnh có thể mất hoàn toàn tiếng. Sự thay đổi âm sắc này có thể khiến người bệnh cảm thấy lo lắng đặc biệt là đối với những người cần phải giao tiếp nhiều trong công việc hàng ngày.
Chẩn đoán viêm họng cấp
Chẩn đoán viêm họng cấp thường dựa vào hỏi bệnh, khám thực thể và một số xét nghiệm cần thiết.
Hỏi bệnh và khám thực thể
Bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc hỏi về các triệu chứng mà bệnh nhân đang gặp phải, lịch sử bệnh lý trước đó và các yếu tố liên quan. Sau đó, bác sĩ sẽ tiến hành khám thực thể để đánh giá tình trạng họng, amidan và các hạch bạch huyết. Khám thực thể thường sẽ giúp bác sĩ kiểm tra xem niêm mạc họng có bị đỏ, sưng hoặc có mủ hay không. Bên cạnh đó, việc sờ nắn các hạch bạch huyết ở cổ cũng giúp xác định được mức độ viêm.
Xét nghiệm
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện các xét nghiệm để xác định nguyên nhân gây bệnh. Xét nghiệm nhuộm soi dịch họng giúp phát hiện sự hiện diện của vi khuẩn Streptococcus nhóm A trong khi xét nghiệm máu có thể giúp đánh giá sức đề kháng của cơ thể và phát hiện các dấu hiệu nhiễm trùng.
Ngoài ra, xét nghiệm PCR cũng có thể được chỉ định để xác định DNA của virus hoặc vi khuẩn gây bệnh qua đó bác sĩ có thể đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
Điều trị viêm họng cấp
Phương pháp điều trị viêm họng cấp phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Điều trị triệu chứng
Đối với những trường hợp viêm họng cấp do virus, điều trị chủ yếu là hỗ trợ để giảm triệu chứng. Uống nhiều nước, nghỉ ngơi đầy đủ và súc miệng bằng nước muối ấm là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.
Bên cạnh đó, sử dụng thuốc giảm đau và hạ sốt như Paracetamol hay Ibuprofen cũng có thể giúp giảm bớt cảm giác đau rát và sốt. Lời khuyên là người bệnh nên hạn chế ăn thức ăn cay nóng vì có thể làm tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.
Điều trị kháng sinh
Kháng sinh chỉ được chỉ định trong trường hợp viêm họng do vi khuẩn, đặc biệt là viêm họng hạch do Streptococcus nhóm A. Việc sử dụng kháng sinh không đúng cách có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn vì vậy người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn từ bác sĩ khi sử dụng thuốc.
Điều trị khác
Nếu viêm họng là do các nguyên nhân khác như dị ứng hoặc ô nhiễm môi trường, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng histamin để giảm triệu chứng. Ngoài ra, hãy giữ cho môi trường sống trong lành, tránh các tác nhân gây kích ứng.
Xem thêm: Răng sâu nên trám hay nhổ? Cách nào an toàn và tiết kiệm
Biến chứng của viêm họng cấp
Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, viêm họng cấp có thể dẫn đến một số biến chứng nguy hiểm.
Viêm amidan
Viêm amidan là một trong những biến chứng phổ biến nhất của viêm họng cấp. Tình trạng viêm nhiễm có thể gây ra cơn đau dữ dội ở cổ họng, khó nuốt và có thể kèm theo sốt cao. Thậm chí, người bệnh có thể thấy mủ trắng trên bề mặt amidan. Nếu không được điều trị, viêm amidan có thể tái phát nhiều lần và gây ra tình trạng khó chịu kéo dài.
Viêm tai giữa
Viêm tai giữa là một biến chứng khác có thể xảy ra, đặc biệt ở trẻ em. Khi niêm mạc họng bị viêm, chất dịch có thể tích tụ trong tai, gây ra tình trạng viêm nhiễm. Người bệnh sẽ cảm thấy đau tai, nghe kém và có thể sốt cao. Viêm tai giữa nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng hơn, như mất thính lực vĩnh viễn.
Nhiễm trùng huyết
Trong những trường hợp hiếm gặp, viêm họng cấp có thể lan rộng và gây ra nhiễm trùng huyết, một tình trạng đe dọa tính mạng.
Nhiễm trùng huyết xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào dòng máu, dẫn đến phản ứng viêm nghiêm trọng trong cơ thể. Người bệnh sẽ cảm thấy mệt mỏi cực độ, sốt cao và có thể gặp các triệu chứng khác như tim đập nhanh, khó thở.
Phòng ngừa viêm họng cấp
Để phòng ngừa viêm họng cấp, bạn cần thực hiện một số biện pháp đơn giản.
Vệ sinh cá nhân
Rửa tay thường xuyên với xà phòng và nước sạch là cách tốt nhất để ngăn ngừa vi khuẩn và virus xâm nhập vào cơ thể. Đặc biệt, hãy nhớ rửa tay sau khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc với người bệnh.
Tránh tiếp xúc với người bệnh
Tránh tiếp xúc gần gũi với những người đang mắc bệnh sẽ giúp bạn giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng. Nếu bạn là người chăm sóc cho người bệnh, hãy đeo khẩu trang và sử dụng găng tay để bảo vệ bản thân.
Uống nhiều nước
Uống đủ nước mỗi ngày không chỉ giúp cơ thể duy trì chức năng bình thường mà còn giúp làm sạch khoang miệng và họng, làm loãng dịch nhầy từ đó giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Tiêm phòng
Tiêm phòng vắc xin cúm và các loại vắc xin khác có thể giúp ngăn ngừa một số loại virus gây viêm họng. Việc tiêm phòng định kỳ nên được thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.
Viêm họng cấp là một bệnh lý thường gặp bởi thế mỗi người nên hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về viêm họng cấp, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời hoặc liên hệ với Nha khoa Quốc tế Phú Hoà. Thực hiện các biện pháp phòng ngừa đơn giản cũng sẽ giúp bạn giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và duy trì sức khỏe hô hấp tốt nhất.
